Is de dierenarts echt onbetaalbaar geworden?

De media hebben in de afgelopen maanden bericht over de diergeneeskundige zorg die veel mensen niet meer kunnen betalen; dit leidt tot uitstel van zorg voor dieren die dat eigenlijk wel nodig hebben. Veelal resulteert dat in hogere kosten voor een behandeling of in euthanasie bij een dier dat uitbehandeld is. Dit komt doordat de eigenaar het niet meer kan betalen of doordat er geen acceptabele kans op succes meer is. Het is een drama voor de eigenaar en het dier, waarbij ‘de verwijtende vinger’ in de richting van de dierenarts gaat: het dier heeft toch recht op een behandeling?

Voor een groot deel van de huisdiereigenaren is het dier een volwaardig lid van het gezin. Men heeft er veel voor over om zo goed mogelijk voor het dier te zorgen. In economisch slechte tijden is het huisdier het laatste waarop men bezuinigt. In de huidige periode, waarin mensen, als gevolg van de hoge inflatie, het zwaar hebben, eten ze liever zelf wat minder, dan dat de hond of kat hiervan de nadelen ondervindt.

De dierenarts een geldwolf?

Ook bij de dierenarts wordt men geconfronteerd met hogere prijzen. Vooral wanneer er spoedeisende hulp buiten de openingstijden van de reguliere dierenartsenpraktijk nodig is, zijn veel mensen aangewezen op speciale dierenziekenhuizen. Hier kunnen de kosten stijgen tot honderden en soms wel duizenden euro’s voor onderzoek en behandeling. De laatste maanden hebben de media hier zoveel aandacht aan gegeven, dat er een negatief beeld van de dierenarts lijkt te ontstaan. De sociale media maken dierenartsen regelmatig uit voor ‘geldwolven’. De eigenaren ervaren dat dierenartsen enorme bedragen in rekening brengen, zonder dat zij deze goed begrijpen. Echter, uit liefde voor het dier voelt men zich vaak gedwongen om er wel mee in te stemmen. Dit heeft onlangs zelfs tot Kamervragen geleid naar aanleiding van een uitzending van het programma Meldpunt over buitensporige dierenartsrekeningen. Maar is dit beeld wel correct? Zijn de prijzen van de dierenarts exorbitant gestegen en is de dierenarts daardoor onbetaalbaar geworden?

Prijsstijging bij de dierenarts lager dan de inflatie

In 2022 zijn de prijzen van consumentengoederen en -diensten met gemiddeld 10% gestegen. Daarmee is de inflatie van 2022 de hoogste sinds 1975. Dit heeft uiteraard ook gevolgen voor de prijzen bij de dierenarts. Momenteel onderzoeken we de prijsontwikkeling van de diensten bij de eerstelijnsdierenartsenpraktijk. Uit de voorlopige resultaten blijkt dat de prijsstijging in 2022 voor de meeste diensten van de dierenarts onder de 10% blijft. De prijs voor een consult is met gemiddeld 6,9% gestegen, de prijs voor een vaccinatie met gemiddeld 5,9% en de prijs voor de castratie van een kater met gemiddeld 6,3%. De dierenartskosten zijn wel gestegen, maar de prijsstijging is lager dan de inflatie over 2022. De komst van de ketens heeft er sinds 2015 wel voor gezorgd dat de prijzen meer gingen stijgen dan voorheen, maar de voorlopige resultaten uit dit onderzoek laten ook zien dat de totale prijsstijging tussen 2017 en 2022 niet hoger is dan de inflatie over deze periode.

Meer uitgaven bij de dierenarts

Jaarlijks publiceert digiRedo een benchmarkrapport met daarbij een overzicht van de belangrijkste kengetallen die iets vertellen over de prestatie van de zelfstandige gezelschapsdierenpraktijk in Nederland. Uit de voorlopige cijfers van de benchmark 2022 blijkt dat het gemiddeld aantal klanten in de praktijk gelijk is gebleven. Dit is begrijpelijk, aangezien er tijdens de coronapandemie veel klanten zijn bijgekomen. Veel mensen hebben in deze periode een huisdier aangeschaft. Het aantal bezoeken per klant per jaar is in 2022 licht gedaald met 3% tot 4,7%. Dit zou een aanwijzing kunnen zijn voor uitgestelde zorg, maar dit wordt ook beïnvloed door het grote aantal jonge dieren, dat tijdens de pandemie is aangeschaft. Deze dieren hebben de intensieve zorg van hun eerste levensjaar achter de rug en zijn nu in de levensfase terecht gekomen waarin ze relatief weinig veterinaire zorg nodig hebben. Deze groep eigenaren zal dus minder vaak naar de dierenarts hoeven. De klanten die de dierenartsenpraktijk wel hebben bezocht zijn in 2022 meer gaan uitgeven. De gemiddelde uitgave per bezoek steeg met 8% tot 68,47 euro en de totale uitgave per jaar nam toe met 5% tot bijna 322 euro.

Deze benchmark wordt samengesteld uit data van in totaal 80 praktijken van uitsluitend zelfstandige ondernemers. Deze groep is daarmee niet representatief voor de gehele markt. De trend laat echter zien dat als er al sprake is van uitgestelde zorg bij deze praktijken, dit slechts voor een kleine groep eigenaren geldt. Medewerkers uit deze praktijken geven wel aan dat er in 2022 vaker over de gestegen prijzen gesproken werd, maar dat de klant hier in het algemeen begrip voor heeft, aangezien alles duurder is geworden.

De prijzen van de dierenarts zijn de afgelopen jaren inderdaad gestegen, maar deze stijging is niet groter dan de inflatie. De komst van de ketens heeft dierenartsen wel bewuster gemaakt van de bedrijfsmatige kant van hun dienstverlening. Dat betekent dat er ze meer vanuit strategisch oogpunt naar de bedrijfsvoering, waarvan het prijsbeleid een onderdeel is, zijn gaan kijken. De kostenstijgingen en investeringen zullen daardoor ook sneller doorberekend worden in de verkoopprijs. Niet alleen is dat van belang voor de winstgevendheid van de praktijk, maar ook voor de kwaliteit van diergeneeskunde die men biedt, aangezien hierdoor ook meer investeringsruimte komt.

De discussie over de prijs wordt in de praktijken wel gevoerd tussen klant en dierenarts, maar is in veel gevallen niet van doorslaggevend belang voor het niet uitvoeren van een behandeling. De meeste eigenaren hebben begrip voor de prijs die de dierenarts rekent, zolang de zij de waarde ervaren die bij deze prijs hoort. Deze waarde hangt vooral af van de aandacht die het dier en de eigenaar krijgen, de tijd die genomen wordt om zaken toe te lichten en de nazorg die geleverd wordt. Zolang de zorg die eigenaar en dier ervaren in balans is met de prijs die ervoor gevraagd wordt, is er voor de klant geen reden tot klagen. Waarbij de eigenaar zich uiteraard bewust moet zijn van de kosten die het hebben van een huisdier met zich mee kan brengen.

Auteur: René van den Bos