Een blik in de gedachten van de huisdiereigenaar

Huisdiereigenaren ervaren voordelen, nadelen en problemen omtrent hun dier. Ook maken ze keuzes met betrekking tot de aanschaf, duurzaamheid en informatievoorziening. Maar waar worden deze keuzes op gebaseerd? Interviews met huisdiereigenaren ((N=77) van honden, katten, vogels, konijnen en knaagdieren) geven meer inzicht in hun meningen en ervaringen.

Aanschaf

Het samenleven met een huisdier begint bij de aanschaf. Hoe de eigenaar tot de aanschaf van een dier komt, verschilt per diersoort. Uit de enquête en interviews is gebleken dat gezelschap de voornaamste reden is voor de aanschaf van een huisdier. Maar wat houdt gezelschap in? Uit de interviews blijkt dat 58 van de 77 huisdiereigenaren de aanwezigheid van het dier als gezelschap zien. Wanneer het dier om aandacht vraagt of ‘s avonds lekker bij je komt liggen voor de televisie, wordt ook als gezelschap ervaren. Bij het houden van honden wordt specifiek het doen van activiteiten, zoals wandelen en zwemmen, door eigenaren ervaren als gezelschap. Vogeleigenaren geven aan dat het geluid dat de vogels maken als gezelschap wordt ervaren. 

Voordat een huisdier daadwerkelijk wordt aangeschaft vindt er een proces plaats, waarbij bepaalde keuzes gemaakt worden door huisdiereigenaren. Zo blijkt dat er bij de aanschaf onder andere gelet wordt op de eigenschappen van het dier zoals leeftijd, karakter, uiterlijk, gezondheid en raseigenschappen. In figuur “Eigenschappen van het dier” is per diersoort de meest genoemde eigenschap toegelicht. 

Honden worden voornamelijk bij een fokker aangeschaft; dit is genoemd door 27 van de 36 hondeneigenaren. De huisdiereigenaren geven aan dat deze keuze wordt beïnvloed door de informatie die ze bij de fokker over hun dier ontvangen. Daarnaast geven verschillende katteneigenaren aan dat het dier is komen aanlopen. Toen bleek dat niemand de kat kwijt was, werd het dier in huis genomen en verzorgd. Konijnen en knaagdieren worden voornamelijk aangeschaft bij een dierenwinkel. Een voorbeeld hiervan is een hamstereigenaar die aangaf de hamster hier gekocht te hebben, omdat ze geen andere locaties kon bedenken voor de aanschaf van een hamster.

Voordelen

Gezelschap wordt als belangrijke reden voor aanschaf van een huisdier gezien. Na aankoop wordt gezelschap eveneens als belangrijk voordeel van het houden van het dier genoemd. Naast gezelschap wordt communicatie ook als voordeel ervaren. De huisdiereigenaren is gevraagd wat ze onder de term communicatie verstaan. Praten met het dier wordt hierbij vaak genoemd, namelijk door 27 van de 77 huisdiereigenaren. Sommige eigenaren zijn ervan overtuigd dat het dier alles verstaat en begrijpt. Andere huisdiereigenaren praten tegen hun dier, terwijl ze weten dat het dier het niet begrijpt. Het dier is dan voornamelijk een aanspreekpunt. Ook het geven van commando’s, die door het dier begrepen en opgevolgd worden, wordt door de eigenaren als communicatie ervaren. Konijnen- en knaagdierenbezitters ervaren het spelen en andere vormen van interactie als communicatie. Vogeleigenaren geven aan geen communicatie met hun vogels te ervaren.
Een ander voordeel dat genoemd is door hondeneigenaren, is het naar buiten gaan met de hond. Eigenaren voelen zich verplicht met de hond te gaan wandelen en geven aan dit als positieve reden te zien om het huis uit te gaan. Konijnen- en knaagdierenbezitters daarentegen geven aan dat het een voordeel is dat er niet met de dieren gewandeld hoeft te worden. Bovendien wordt aangegeven dat het onderhoud bij deze dieren minder intensief is. Ook vogeleigenaren noemen het gemakkelijke onderhoud als een voordeel. 

Honden- en katteneigenaren geven aan dat de dieren ‘affectie’ geven, wat als voordeel wordt ervaren.

Konijnen- en knaagdierenbezitters noemen hetzelfde voordeel. Eigenaren verstaan onder de term ‘affectie’ het bieden van troost en geluk. Daarnaast bieden de dieren vriendschap, liefde en zorgen ze voor positieve emoties.

Nadelen en problemen

Naast voordelen worden ook nadelen ervaren door huisdiereigenaren. Uit de enquête en tijdens de interviews kwam het zoeken van een oppas als nadeel naar voren. Bijvoorbeeld twee eigenaren geven aan het dier niet naar een pension te willen brengen. Daarnaast ervaren huisdiereigenaren dat ze niet zomaar in de auto kunnen stappen en ergens heen kunnen gaan over het algemeen als nadeel. Opvallend is dat 53 van de 77 huisdiereigenaren geen moeite heeft met het vinden van een oppas. Deze eigenaren geven aan helemaal niet weg te gaan, de huisdieren mee te nemen of vrienden en familie op de dieren te laten passen. Het opruimen van rommel en ontlasting wordt ook een aantal keren genoemd als nadeel. Bij honden wordt specifiek het kwijl en het haar als nadeel benoemd. De hondeneigenaren moeten hierdoor soms een paar keer per dag het huis stofzuigen. Katteneigenaren vinden het schoonmaken van de kattenbak een nadeel. Bij vogels wordt vooral geluidsoverlast als nadeel genoemd, bijvoorbeeld omdat het geluid schel en irritant gevonden wordt. 

Op het gebied van gezondheid, gedrag en/of voeding worden problemen ervaren. Overigens geven 18 van de 77 huisdiereigenaren aan geen problemen te ervaren bij hun huisdieren, terwijl ze wel problemen weten te noemen. Ze geven dan aan dat het bij het houden van huisdieren hoort.

Duurzaamheid

Uit de enquête komt naar voren dat eigenaren op verschillende aspecten letten bij het aanschaffen van producten. Eén van die aspecten is duurzaamheid. 

Uit de verschillende gesprekken met huisdiereigenaren blijkt dat er uiteenlopende gedachten zijn over de term ‘duurzaamheid’. Zo wordt het zuinig omgaan met de aarde en met grondstoffen genoemd. Ook het lang meegaan van producten wordt als duurzaam gezien. Hierbij wordt een verband gelegd met de prijs van het product. Huisdiereigenaren geven aan niet méér te willen betalen dan dat ze ervoor terugkrijgen.
Daarentegen geven een aantal huisdiereigenaren aan het niet erg te vinden een hogere prijs te betalen voor iets dat langer meegaat.
Opvallend is dat één van de geïnterviewden aangeeft dat rashonden meer mogen kosten, omdat ze vindt dat ze langer leven: “Mensen vragen nog té weinig voor een rashond, het mag wat kosten, want je kan er op langere termijn méér plezier van hebben.” 

Huisdiereigenaren geven aan duurzaam te handelen bij het onderhoud van hun huisdier. Zo geven katteneigenaren aan dat ze kattenbakvulling van hout kopen, omdat dit in de GFT bak kan worden gedeponeerd. Bij konijnen en knaagdieren geven de eigenaren aan het hok niet in één keer schoon te maken, maar steeds de vieze plekken weg te halen. Hierdoor is er minder verspilling. 

Daarnaast geven 17 van de 77 huisdiereigenaren aan helemaal niets te doen aan duurzaamheid. Zo noemt één huisdiereigenaar dat zij alleen geen verschil kan maken, omdat andere mensen ook niet op duurzaamheid letten.