De invloed van prijs op de zorg voor dieren

De kosten voor de dierenarts zijn de afgelopen tijd gestegen. In de media verschenen schrijnende verhalen van eigenaren die de medische zorg voor hun huisdier niet meer kunnen betalen. Een bezoek aan de dierenarts wordt vaak uitgesteld wat uiteindelijk tot meer dierenleed en nog hogere kosten leidt. Veel mensen maken zich hier ernstig zorgen over en noemen de prijzen van de dierenarts onredelijk hoog. Dit heeft geleid tot debat in de Tweede Kamer, waar Kamerleden de minister oproepen tot ingrijpen. Maar klopt dit beeld wel? Zijn de prijzen onevenredig gestegen en leidt dit tot minder bezoeken aan de dierenarts?

Het is moeilijk om een goed beeld te krijgen van de prijsstijgingen in de dierenartsenpraktijk. De praktijken zijn vrij om hun prijzen te bepalen; wettelijk zijn er geen beperkingen. Sinds 2017 bestaat er de jaarlijkse Tarievenscan van digiRedo, een trainings- en adviesbureau in veterinair praktijkmanagement en marketing, waaraan praktijken op vrijwillige basis mee kunnen doen. Hierbij worden de prijzen van diverse producten en verrichtingen van dierenartsenpraktijken met elkaar vergeleken. Dit betreft zowel zelfstandige als ketenpraktijken.

In de periode 2017-2023 blijkt dat de tarieven gemiddeld tussen 22% en 32% zijn gestegen. Dat lijkt veel, maar op jaarbasis is dat een stijging van 3,4% tot 4,7% per jaar. Vergeleken met de inflatiecijfers van de consumentenprijsindex (CPI) van het CBS, blijkt dat de prijsstijgingen bij de dierenarts in overeenstemming zijn met de inflatie. Dat lijkt niet zo exorbitant als de media willen doen geloven. Naast de Tarievenscan publiceert digiRedo ook jaarlijks een benchmarkrapport. Dit is een overzicht van de belangrijkste kengetallen die informatie geven over de prestatie van een dierenartsenpraktijk: het aantal klanten, hoe vaak deze klanten de praktijk bezoeken en wat ze per keer uitgeven. Opvallend is dat het aantal klanten per praktijk gemiddeld is gestegen met 1,9%, het aantal bezoeken per jaar met gemiddeld 0,1% en het bedrag dat per bezoek wordt uitgeven met gemiddeld 9,1%. Hieruit blijkt niet dat eigenaren op grote schaal de dierenarts mijden. Waarbij de kanttekening gemaakt moet worden dat het hier enkel de zelfstandige praktijken betreft.



Oorzaken

De prijsstijgingen van de afgelopen jaren hebben meerdere oorzaken. Ten eerste is de markt geprofessionaliseerd, mede door de komst van ketens, zoals Evidensia, Anicura en Vetpartners. Dit zijn van oorsprong investeerders die meer op financieel rendement gericht zijn. Zij zorgen voor een strategisch prijsbeleid, waarbij een goede kostprijs wordt berekend, met een zekere marge. Wanneer de kosten stijgen van onder andere leveranciers en personeel, dan stijgt ook de verkoopprijs. Dat klinkt logisch, maar zelfstandige praktijken deden dit veelal niet, wat tot (te) lage prijzen leidde.

Ten tweede zijn de wensen van de eigenaar veranderd. Het huisdier is door de humanisering deel van het gezin geworden of wordt zelfs gezien als een kind, waarvoor men veel over heeft. Uit onderzoek van huisdierverzekeraar Figo blijkt dat ruim 70% van de huisdiereigenaren vindt dat hun huisdier dezelfde zorg en behandeling verdient als zijzelf. Door de nieuwe diagnostiek, zoals dentale röntgen en CT-scans, en behandelmethoden, zoals laparoscopische chirurgie en chemotherapie, kan aan veel van deze wensen voldaan worden. Dit leidt wel tot hogere tarieven, want de kosten voor dergelijke investeringen en de benodigde nascholing zijn hoog.

Prijs niet belangrijkste factor

Uit het onderzoek van het Trendpanel blijkt dat prijs weliswaar een belangrijke factor is voor de keuze van de eigenaar voor een dierenkliniek, maar het is niet de belangrijkste factor. Zaken zoals een persoonlijke benadering en deskundigheid van de dierenarts en de paraveterinair en de uitstraling van de praktijk scoren significant hoger. Dat is ook wel logisch, omdat een consument pas kritisch naar de prijs kijkt als andere factoren niet representatief zijn voor de prijs die gevoerd wordt. Zo zullen mensen pas gaan klagen over de prijs bij een sterrenrestaurant als de beleving van het uitgebreide menu is tegengevallen of de bediening ongeïnteresseerd was. Is die beleving naar verwachting of boven verwachting, dan vinden ze nog steeds dat ze veel geld uitgegeven hebben, maar het was het dan wel meer dan waard. Die verwachtingen zijn anders bij een fastfoodrestaurant. Dit is wat bedoeld wordt met de ‘prijs-kwaliteitverhouding’.

Hetzelfde geldt voor een dierenartsenpraktijk. Zolang de praktijk weet waarvoor het staat en dit goed weet uit te dragen, in service en kwaliteit, dan begrijpen klanten dat daar een bepaalde prijs bij hoort. Het is aan de klanten om te besluiten of ze die prijs willen betalen. Praktijken die hun dienstverlening goed hebben uitgewerkt, krijgen daardoor minder klachten over de prijs.

Veel dierenartsen komen echter regelmatig in gewetensnood, wanneer een eigenaar de kosten van een behandeling niet kan betalen. De dierenarts is dan geneigd om een deel van de kosten op zich te nemen. Dit is begrijpelijk, maar is wel ongewenst. Want de eindverantwoordelijkheid voor de kosten van medische zorg van het huisdier ligt bij de eigenaar, niet bij de dierenarts.

Uit het eerder genoemde onderzoek van Figo blijkt dat veel eigenaren zich niet bewust zijn van de kosten die gepaard kunnen gaan bij een medische behandeling van hun huisdier. Het bedrag dat eigenaren denken kwijt te zijn ligt gemiddeld een factor vijf tot zes lager dan de werkelijke kosten. Dat leidt vaak tot financiële uitdagingen. Veel eigenaren zullen uiteindelijk over gaan tot behandeling, waarbij bijna veertig procent zelfs bereid is om hier voor geld te lenen. Toch geeft twintig procent aan de beslissing om een huisdier te nemen te heroverwegen als zij vooraf van deze kosten op de hoogte waren geweest. Goede voorlichting aan (toekomstige) baasjes over de medische kosten die daarmee gepaard kunnen gaan, zijn essentieel om verdriet bij huisdiereigenaren tegen te gaan, stress en frustratie bij de dierenarts te voorkomen en goede medische zorg voor de huisdieren te garanderen. 

Auteur: René van den Bos