De economie onder invloed van de coronacrisis

De coronacrisis (Covid-19) veroorzaakt volgens de Nederlandse Bank de grootste economische schok die de wereldeconomie heeft waargenomen in tientallen jaren. De economische schade die in het eerste en tweede kwartaal van 2020 is opgetreden, is dermate omvangrijk dat een diepe, vrijwel wereldwijde, economische recessie onontkoombaar is. Wat is nu al zichtbaar van de economische schade en welke invloed zal de coronacrisis hebben in de nabije toekomst?

Wereldwijde economie

Wereldwijd leiden de coronacrisis en lockdowns tot vermindering van werkzaamheden en een daling van productiviteit. Dit komt doordat bedrijven meer werkwijzen voor veiligheid en hygiëne moeten invoeren. Het International Monetary Fund (IMF) verwacht dat de meeste landen dit jaar in een recessie terecht komen. Zo werd afgelopen juni voor het tweede kwartaal een wereldwijde daling van 4,9% verwacht. Voor ontwikkelde economieën een daling van 8%. Dit komt onder andere omdat bedrijven hun investeringen matigen en/of uitstellen vanwege de grote onzekerheid die de coronacrisis veroorzaakt.

Wereldwijde huisdierindustrie

Volgens de Euromonitor heeft de coronacrisis wereldwijd invloed op vier gebieden van de huisdierindustrie. Ten eerste heeft de crisis een negatief effect (zoals al eerder benoemd) op de macro-economie. Het tweede gebied betreft de bevoorradingsketen. Door de coronacrisis zorgen gesloten grenzen en controles voor een tekort aan ingrediënten voor bijvoorbeeld honden- en kattenvoeding. 
Het derde gebied is het aankoopkanaal. Door stijging van de online vraag raakten in het begin van de crisis meer producten out-of-stock. De online out-of-stocks van hondenvoeding steeg tijdens het begin van de coronacrisis van gemiddeld 5,3% in februari naar gemiddeld 12,1% in maart/april. Mark Smucker, CEO van J.M. Smucker Company, merkte in het midden van maart dat er een piek was in de verkoop van diervoeding vanwege paniekaankopen. Daarna volgde een korte periode met meer rust en minder verkoop volgde. Volgens hem is het belangrijk om te onthouden dat: ‘Pets are not eating at home more than they used to.’

Oftewel: huisdieren eten niet meer of minder dan dat ze voor de coronacrisis deden. Volgens Smucker is de huisdiersector (en met name de huisdiervoeding) relatief gezien immuun voor de gevolgen van de coronacrisis. Nieuwe vormen van omnichannels, zoals click-en-collect, deden goede zaken. Hierbij bestelt de klant online en haalt het in de dichtstbijzijnde winkel op. Specialistische bedrijven, zoals trimsalons, kenden problemen doordat klanten hun huis niet meer uit konden. 
Het vierde en laatste gebied waarop de coronacrisis invloed heeft, is de klant. Mensen zijn meer thuis en zitten in een sociale isolatie. Omdat mensen meer tijd thuis doorbrengen, adopteren ze meer huisdieren en spenderen meer tijd met hun huisdieren. Daarentegen worden in sommige landen huisdieren juist achter gelaten uit angst dat deze huisdieren het coronavirus verspreiden.

Wereldwijde handeldiervoeding

Kijkend naar de huisdierindustrie, blijkt de coronacrisis een risico te vormen voor de wereldwijde handel van diervoeding. Doordat grenzen dicht gaan, is het lastiger om producten te importeren of te exporteren. Markten die in belangrijke mate afhankelijk zijn van export van diervoeding, zoals die van Frankrijk, de Verenigde Staten en China ervaren gebrek aan toegang tot buitenlandse markten. Dit beperkt groei in die markten. Markten die meer afhankelijk zijn van import, zoals die van Groot-Brittannië, Japan en Italië, hebben meer moeite om diervoeding in het land te krijgen.

Nederlandse economie

De Nederlandse economie staat volgens De Nederlandse Bank de komende jaren in het teken van de coronacrisis. Na 2020 verwacht de Nederlandse bank dat er een herstel optreedt Vanwege onzekerheid over de ontwikkeling van Covid-19 heeft de Nederlandse bank naast de gemiddelde BBP-groei een mild en zwaarste scenario beschreven.Ter vergelijking, het BBP in Nederland kromp tijdens de crisis in 1931 met 3,6% ten opzichte van 1930. In 2009 was de krimp 3,7% in vergelijking met 2008. De verwachting voor 2020 is een daling van het BBP met 6,4% ten opzichte van 2019. Dit is bijna het dubbele van 2009 en 1931. Dit brengt de Nederlandse economie terug naar het niveau van 2015. 

Nederlandse winkels in dierbenodigdheden

Voor winkels in dierbenodigdheden in Nederland begon 2020 goed. In het eerste kwartaal was een stijging van de omzet te zien ten opzichte van 2019. In 2019 heeft 42% van de winkels in dierbenodigdheden met twee tot tien werkzame personen 0,5% meer omzet behaald dan in 2018. En in 2020 heeft 71% van de winkels 0,5% meer omzet behaald dan in 2019. 

Van de winkels in dierbenodigdheden met tien tot vijftig werkzame personen heeft 58% een 0,5% meer omzet behaald in 2019, in vergelijking met de omzet van 2018. En in 2020 was dit in vergelijking met 2019 85% van de winkels. Hier neemt de omzet dus toe. Echter verwacht de Rabobank dat de omzet in het tweede kwartaal van 2020 met 20% af zal nemen ten opzichte van 2019. De verwachtingen voor de volgende kwartalen zijn minder negatief, maar nog steeds onder 0, zoals het figuur hierboven laat zien.

Digitalisering

De coronacrisis heeft duidelijk gemaakt dat digitalisering voor retailers van levensbelang is. Het uitsluitend beschikken over een fysiek contactpunt met klanten (een winkel of winkelnetwerk) is kwetsbaar. Als het fysieke contactpunt door externe omstandigheden wordt afgesloten of minder wordt bezocht, valt het contact met de klant weg. Digitale contactpunten blijken tijdens deze crisis essentieel om de risico’s te beperken en omzet te kunnen behouden. Digitalisering biedt retailers de mogelijkheid om in moeilijke tijden het contact te houden met de klanten en zorgt voor meer flexibiliteit.