Keuzeproces van de huisdiereigenaar

Elke dag nemen volwassenen naar schatting ongeveer 35.000 beslissingen, die niet alleen directe invloed op het eigen handelen hebben, maar ook op de omgeving, waartoe ook het welzijn van hun huisdieren behoort. Huisdiereigenaren vinden het daarom belangrijk om een juiste keuze te maken. Een deel van de gemaakte beslissingen doorloopt een bepaald keuzeproces.

Keuzeproces

Hoe een consument zijn keuzes maakt, hangt af van verschillende factoren. Het keuzeproces van de consument kent verschillende fases. De eerste fase is de probleemherkenningsfase. De consument heeft een gevoel dat iets ontbreekt en wil deze behoefte bevredigen.

De tweede fase is de zoekfase waarin de consument informatie zoekt over mogelijke producten die aansluiten op zijn behoefte. Uit deze verzamelde informatie gaat de consument de voor- en nadelen van diverse merken of producten afwegen. Het blijkt dat mensen geen spijt willen krijgen van beslissingen, waardoor zij veel aandacht besteden aan het zoeken van informatie en mogelijke nadelen. Er zijn twee mogelijke strategieën voor het verzamelen van informatie die nodig is voor het maken van een keuze: maximaliseren en bevredigen. Maximaliseren is het zoeken naar de beste optie en bij bevredigen gaat het om het vinden van een acceptabele optie.

In de derde fase bepaalt de consument of het product aan zijn eigen behoefte kan voldoen. Daarna wordt een afweging gemaakt, bijvoorbeeld op basis van prijs, kwaliteit, services of andere factoren, om te kunnen bepalen welk product of welke dienst het geschiktst lijkt. Iemand met een maximaliserende strategie zal bij het maken van een keuze allerlei alternatieven vergelijken. Bij iemand met een bevredigende strategie stopt onderzoek, zodra er een acceptabele oplossing gevonden is.

De vierde fase is de aankoopfase. In deze fase heeft de consument alternatieven overwogen en besloten welk product hij waar wil gaan kopen. Na de aankoop en het gebruik van het product komt de vijfde fase: de beoordelingsfase en daarmee wordt het proces afgerond. In deze fase evalueert de consument of het product aan de verwachtingen voldoet. Dit is voor bedrijven een belangrijke fase, omdat hier merktrouwe klanten gecreëerd kunnen worden. Als de consument uiteindelijk tot de conclusie is gekomen dat er een nadeel is aan de keuze of een voordeel is aan een andere optie, kan de consument gaan twijfelen. De consument had mogelijk een andere keuze kunnen maken door de ontvangen informatie, wat tot een gevoel van spijt zou kunnen leiden. Hierbij lijken diegene die maximaliseren vaker meer spijt te hebben na een keuze, omdat zij altijd voor de beste uitkomst willen gaan.

Dierbenodigdhedenzaken

Het keuzeproces beïnvloedt de manier waarop consumenten hun keuze maken voor producten en winkels, waaronder de keuze voor een dierbenodigdhedenzaak. Dierenspeciaalzaken verkopen hoofdzakelijk producten voor huisdieren en in 2022 waren er in Nederland 1233 fysieke verkooppunten.

Het aantal dierenspeciaalzaken is ten opzichte van 2021 toegenomen en er zijn meer dierenspeciaalzaken die zich hebben aangesloten bij ketens. Uit de enquête van het Trendpanel blijkt dat de respondenten (N=1145) over het algemeen geen moeilijkheden ervaren bij het kiezen van een dierenbenodigdhedenzaak. Van de respondenten die aangeven wel moeilijkheden te ervaren, geeft 8,91% onvoldoende aanwezigheid van dier benodigdhedenzaken als reden.

Naast de aanwezigheid van dieren speciaalzaken kunnen consumenten steeds vaker hun dierbenodigdheden aanschaffen bij hun lokale supermarkt. De supermarkten verbreden namelijk steeds meer hun assortiment in de huisdierenbranche. Terwijl klanten hun alledaagse boodschappen halen voor het gezin, biedt dit tevens de mogelijkheid om boodschappen voor het huis dier te doen. Door de toename van bedrijven die dierbenodigdheden verkopen, is het van belang dat dierenspeciaalzaken zich blijven onderscheiden door in te spelen op de specifieke behoeftes van de klant.

In de enquête is een vraag opgenomen over wie de meeste invloed heeft op het maken van keuzes voor een dierbenodigdhedenzaak. Van de respondenten geeft 48,65% aan dat ze zich door niemand laten beïnvloeden, 17,47% geeft aan dat online ervaringen het meeste van invloed zijn op het maken van een keuze.

Daarnaast is opvallend dat konijneneigenaren (een gemiddelde van 1,8) over het algemeen minder moeite hebben voor het maken van een keuze voor een product dan hondeneigenaren (een gemiddelde van 2,1 (p<0,05)). Hierbij valt eveneens op dat de hondeneigenaren meer moeilijkheden ervaren door een te groot aanbod van producten dan konijneneigenaren (p<0,05).

Van de respondenten die hebben aangegeven moeite te ervaren bij het kiezen van een product, geeft 41,85% van de hondeneigenaren aan het maken van een keuze voor voer het moeilijkst te vinden. Het kiezen van een tuig, gevolgd door preventieve middelen en snacks vinden de hondeneigenaren daarna het moeilijkst. Katteneigenaren vinden na het kiezen van voer (51,41%), het kiezen van preventieve middelen (27,71%) gevolgd door producten voor huisvesting (10,44%) en verzorgingsproducten (10,04%) het moeilijkst. Konijneneigenaren vinden na het maken van een keuze voor voer (32,85%), het kiezen van snacks (26,09%) gevolgd door het kiezen van producten voor de inrichting van het hok het moeilijkst (20,29%).

Ook de kwaliteit en uitstraling van de verpakking kunnen van invloed zijn op de keuze van de consument. Een verpakking heeft bijvoorbeeld een technische functie, namelijk het beschermen van het product, en een commerciële functie. Hierbij gaat het om productinformatie, imago, onderscheidend vermogen en stimulatie van het verbruik. Voor bedrijven is het daarom van belang om in te spelen op de wensen en behoeften van de klant. Naast dat huisdiereigenaren keuzes maken voor producten, overwegen zij zorgvuldig de keuze van aanbieders waar deze producten gekocht kunnen worden. Door de veranderende relatie met het huisdier zijn huisdiereigenaren bereid meer uit te geven aan kwalitatief betere producten voor hun huisdieren.

Dierenkliniek

Momenteel zijn in Nederland 3742 bedrijven met als hoofdactiviteit ‘veterinaire dienstverlening’ geregistreerd in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Bij veterinaire dienstverlening gaat het om gezondheidszorg voor huisdieren, dierenambulances, fysiotherapeuten voor dieren en adviseurs over dierenwelzijn en -voeding. Het aantal bedrijven met deze hoofdactiviteit is afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. In 2017 waren er 2295 en in 2022 waren er 2780 bedrijven, wat een toename van 21,1 procent betekent. Eveneens vertoont het aantal vestigingen van bedrijven binnen deze sector een aanzienlijke stijging. In 2017 bedroeg het aantal vestigingen 2545 en in 2022 is dit gestegen naar 3350, wat een toename van 31,6% aangeeft.

Daarnaast heeft het Trendpanel gevraagd welke aangeboden diensten voor de respondenten van belang zijn bij de keuze voor een dierenkliniek. De resultaten zijn verwerkt in een top-3-lijst per huisdiersoort, waarbij de meest gekozen dienst bij het desbetreffende huisdierensoort bovenaan staat. Hieruit is naar voren gekomen dat konijneneigenaren (28,5%) meer belang hechten aan consulten door de paraveterinair dan hondeneigenaren (26,0%). Bovendien vinden de konijneneigenaren (21,7%) de mogelijkheid van een huisbezoek minder belangrijk dan katteneigenaren (32,1%) (p<0,05). Daarnaast vinden konijneneigenaren (63,3%) het aanbieden van specialisaties belangrijker dan katteneigenaren (49,0%) (p<0,05).

In de enquête is daarnaast een vraag opgenomen over wie de meeste invloed heeft op het maken van keuzes voor een dierenkliniek. Van de respondenten geeft 38,17% aan dat ze zich door niemand laten beïnvloeden bij het maken van de keuze. Gevolgd door 22,45% van de respondenten die aangeeft dat vrienden en kennissen het meeste invloed hebben op hun keuze voor een dierenkliniek.