3 februari 2022
Kattenshows
Een kattenshow is een evenement waarbij de keurmeester de katten beoordelen op rasstandaarden, conditie en exterieur. Aan de show kan deelgenomen worden met zowel een raskat als huiskatten die geen raskat zijn. Hoe denken professionals over kattenshows? Welke regels zijn er momenteel en welke kansen zijn er voor de toekomst?
Soorten shows
Fédération Internationale Féline (FIFé) is wereldwijd één van de grootste raskattenfederaties. De FIFé is een zelfstandige organisatie die verenigingen binnen en buiten Europa vertegenwoordigt. Het doel van de organisatie is om het welzijn van (ras)katten te verbeteren, de uniformiteit in regelgeving te bevorderen, de stamboomregistraties te harmoniseren en een gemeenschappelijk gezondheidsbeleid te maken.
Nederland heeft twee nationale FIFé- verenigingen, Mundikat en Felikat. Deze twee verenigingen zijn afhankelijke verenigingen en volgen de regels die de FIFé hanteert. Beide verenigingen zijn gericht op de bevordering van het verantwoord fokken en het welzijn van de katten. De overige verenigingen in Nederland zijn onafhankelijke verenigingen. Zij bepalen zelf welke regels zij hanteren.
Mundikat en Felikat maken een verschil tussen huiskatten en raskatten. Beide verenigingen showen in verschillende klassen, waarbij het mogelijk is om ook met huiskatten deel te nemen aan shows. De huiskatten kunnen alleen meedoen voor de titels ‘Nomination Best In Show’ en ‘Best In Show’. De ‘Best In Show’ titel wordt hierbij onderverdeeld in ‘Best In Show house cat long hair, en ‘Best In Show house cat short hair.
De raskatten dienen voor deelname in bezit te zijn van stamboompapieren en een Europees paspoort. De huiskatten dienen voor deelname in bezit te zijn van een Europees paspoort.
Issues
Welzijnsproblemen bij katten zijn deels gerelateerd aan de manier van houden en showen. Tijdens en voor de shows bestaat volgens geïnterviewde professionals de kans dat katten stress ervaren. De mate van stress is afhankelijk van de eigenaar en het ras.
Een aantal onderzoeken laten gezondheidsproblemen zien bij sommige raskatten. Met behulp van een body condition score (BCS) is gebleken dat er significante verschillen waren tussen rassen met obesitas, die gerelateerd zouden kunnen zijn aan de rasstandaarden. Tijdens onderzoek naar diabetes onder het Burmese ras is gebleken, dat dit ras significant vaker diabetes mellitus heeft. Bij Abessijnse en Somalische katten is een mutatievariant in een gen gevonden, die een degeneratie van het netvlies veroorzaakt. De mutatievariant is nog niet bij andere rassen aangetoond en vormt een gezondheidsrisico voor de Siamese rasgroep. Tijdens een onderzoek naar hyperthyreoïdie (een te snel werkende schildklier) bij katten is gebleken, dat dit te maken kan hebben met de haarlengte van de katten. Daarnaast hebben langharige niet-raszuivere katten een verhoogd risico op hyperthyreoïdie.
Maatregelen
Het doel van Mundikat en Felikat is om het welzijn van raskatten te verbeteren. Om te zorgen dat de rasgerelateerde welzijnsproblemen verminderd worden, sluit FIFé een aantal groepen uit van het showen. Deze groepen hebben betrekking op uiterlijke kenmerken van bepaalde rassen, zoals ontklauwde katten, katten met gecoupeerde staarten, bijgesneden oren of dwergkatten. Maar ook zogende poezen, zwangere poezen, ongecastreerde huiskatten die ouder zijn dan tien maanden, blinde en dove katten en katten met misvormingen zijn niet welkom op shows. Het is verboden om te showen, adverteren met en/of promoten van katten die lijden aan (pseudo-)achondroplasie (Munchkin), osteochondrodysplasie (Scottisch Fold) en katten die gekruist zijn met wilde soorten (Savannah). De geïnterviewde professionals noemen diverse regels waarmee dierenwelzijn wordt bevorderd tijdens de shows.
Interviews professionals
Kattenshows worden georganiseerd door diverse verenigingen (afhankelijke en onafhankelijke) die met verschillende regels en reglementen het dierenwelzijn waarborgen. Daarnaast is er actieve sociale controle op kattenshows waarin de professionals (keurmeesters en deelnemers) een rol spelen. Volgens de geïnterviewde professionals is er ruimte voor discussie tussen de deelnemers over het welzijn van de katten. Ook kunnen deelnemers een melding maken over het welzijn bij de vereniging of organisatie van de desbetreffende kattenshow.
Bij een kattenshow is altijd een mate van stress aanwezig. Het stressniveau van de katten is afhankelijk van de eigenaar en het ras van de kat. Ervaren deelnemers nemen jonge, toekomstige showdieren mee om deze te laten wennen aan de omgeving. Verder zijn er vaak dierenartsen aanwezig aan het begin van de show om alle katten te controleren om zo de diergezondheid en het welzijn van de katten te waarborgen. De keurmeesters op de kattenshows worden door reglementen verplicht om op een open manier te keuren. Dit wil zeggen dat de keurmeesters uitleggen aan de deelnemers van de shows wat de scores van de katten waren en waarom deze beoordeling is gegeven.
Volgens de professionals draagt de maatschappelijke discussie over onder andere de rasstandaard en de stressniveaus negatief bij aan de beeldvorming over kattenshows. Mensen krijgen via sociale media een verkeerd beeld te zien. Deze beelden worden ongemerkt gefilmd en uit de context gehaald, terwijl er in werkelijkheid alles aan wordt gedaan om de kat in topconditie te krijgen, wat bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn. Om miscommunicatie over het welzijn te voorkomen is transparantie van belang. De verenigingen kunnen hieraan bijdragen door reële beelden van de shows te tonen.
De laatste vijf jaar merken professionals dat er een ontwikkeling gaande is in het keuren van katten. De rasstandaarden van raskatten werden tien tot twintig jaar geleden geïnterpreteerd door keurmeesters op de manier zoals zij dachten dat het dier het mooist was, waarna fokkers steeds meer op extremen zijn gaan fokken. Hierdoor ontstonden afwijkingen die de gezondheid van de katten benadelen.
Keurmeesters kijken hier steeds kritischer op terug. Zij herkennen en erkennen dat actie ondernomen moet worden voor de gezondheid van sommige raskatten. Verschillende federaties hebben een aantal lichamelijke afwijkingen beschreven die een kat diskwalificeren op shows.
Sommige raskatten worden al uitgesloten van deelname aan shows als de rasstandaard impliciet ertoe leidt dat de kat lichamelijke afwijkingen heeft. Keurmeesters denken dat dit soort rassen zullen verdwijnen óf in elk geval gezonder zullen worden, wat weer bijdraagt aan het dierenwelzijn.
Met dank aan keurmeester Katy van Santen, voorzitter bestuur Mundikat Marcel Frank en anderen.
Bronvermelding
Crossley, V.J., Debnath, A., Chang, Y.M., Fowkes, R.C., Elliot, J. & Syme H.M. (2017, 13 juni). Breed, Coat Color, and Hair Length as Risk Factors for Hyperthyroidism in Cats.
Corbee, R.J. (2014, 24 februari). Obesity in Cat shows.
Fédération Internationale Féline. (2022, 1 januari). Show rules (pagina 5).
Fédération Internationale Féline. (2022, 1 januari). Show rules (pagina 12).
Fédération Internationale Féline. (2022, 1 januari). Show rules (pagina 5, 11, 12,15, 23).
Felikat. (z.d.). Tentoonstellingsklassen.
Menotti-Raymond, M., David, V.A., Pflueger, S., Roelke, M.E., O'Brien, S.J. & Narfstörm K. (2010, oktober). Widespread retinal degenerative disease mutation (rdAc) discovered among a large number of popular cat breeds.
Nederlandse Raskatten Vereniging. (z.d.). Klassen & kwalificaties.
Rand, J.S., Bobbermien, L.M., Hendrikz, J.K. & Copland, M. (2008, 10 maart). Over representation of Burmese cats with diabetes mellitus.
Wikipedia. (z.d.). Cat show.
