Hond versus kat

Wereldwijd worden er meer katten gehouden dan honden: in Europa zijn er 127 miljoen katten en 104 miljoen honden (Fediaf 2022). Ook in Nederland zijn katten in de meerderheid: er zijn 3 miljoen katten en 1,8 miljoen honden. Honden en katten verschillen in vele opzichten van elkaar, waardoor het interessant is om inzicht te krijgen in hoe honden- en katteneigenaren de band met hun dier ervaren en of hiertussen (opvallende) verschillen zijn. 

Aanschafredenen

Nederlandse hondeneigenaren (N=839) geven aan dat gezelschap (61%), meedoen aan activiteiten (11,3%) en eigen gezondheid (9,2%) de belangrijkste redenen zijn voor het aanschaffen van een hond. Ook voor katteneigenaren (N=230) geldt dat gezelschap de meest genoemde reden is voor aanschaf (73,5%). Daarnaast geeft 10% aan een kat aan te schaffen om deze een tweede huis te kunnen bieden en 5,2% heeft als aanschafreden de eigen gezondheid. Opvallend is dat bij beide diersoorten de eigen gezondheid als aanschafreden wordt genoemd. Dat honden en katten een positief effect hebben op zowel de mentale als de fysieke gezondheid van de mens wordt dan ook bevestigd in meerdere wetenschappelijke studies.

Honden hebben een hogere economische waarde dan katten

“Een hond heeft een baas en een kat een dienaar". Deze uitspraak wordt veel gehoord, toch is er weinig wetenschappelijk bewijs voor. Professor Colleen P. Kirk heeft in haar studie onderzoek gedaan naar hoe consumenten hun huisdier(en) zien en welke invloed dit heeft op de waarde die consumenten hechten aan hun dier(en). Kirk gebruikte de Big Five  persoonlijkheidskenmerken voor haar onderzoek en concludeerde dat consumenten een hogere economische waardering toekennen aan honden dan aan katten. Hondeneigenaren blijken onder andere meer te betalen voor levensreddende operaties, medische kosten en speciale huisdierproducten.

Het verschil tussen honden- en katteneigenaren

De resultaten van de enquête van Trendpanel Gezelschapsdieren laten op diverse onderdelen een verschil zien tussen hond en kat. Bij de omschrijving van hun huisdier blijkt dat katteneigenaren hun dier vaker zien als ‘gezelschap’ (19%), dan hondeneigenaren (6%). Daartegenover omschrijven hondeneigenaren hun dier meer als ‘vriend/maatje’ (35%) en als ‘gezinslid’ (47%), dan katteneigenaren (respectievelijk 26% en 37%). Ondanks het feit dat de kat minder vaak wordt omschreven als ‘vriend/maatje’ en ‘gezinslid’, wordt deze diersoort (vergeleken met de hond) wel vaker gezien als ‘kind’ (11%).

Verder geeft 97% van de hondeneigenaren aan het (zeer) eens te zijn met de stelling ‘Mijn huisdier en ik hebben een hechte band’; bij katteneigenaren ligt dit percentage iets lager (89%). Daarnaast geeft 79% van de hondeneigenaren aan zijn dier te missen wanneer zij niet thuis zijn (63% van de katteneigenaren). Wellicht heeft dit te maken met het feit dat katten meer solitair zijn. Verder blijkt uit de enquête dat 49% van de hondeneigenaren en 34% van de katteneigenaren de verjaardag van hun dier viert. Een ander verschil tussen honden- en katteneigenaren is te zien in de antwoorden op de stelling ‘Mijn huisdier is mijn beste vriend(in)’. Van de respondenten met een hond geeft iets meer dan de helft aan het (zeer) eens te zijn met deze stelling, terwijl dit percentage bij katteneigenaren ongeveer 40% is. Wellicht is dit te verklaren doordat een hond meer op de mens is gericht dan een kat. Daarnaast is te zien in de stelling ‘Mijn huisdier begrijpt hoe ik mij voel’ dat de band tussen eigenaar en hond anders is dan tussen eigenaar en kat. Van de hondeneigenaren geeft namelijk 69% aan het (zeer) eens te zijn met deze stelling, in tegenstelling tot 50% van de katteneigenaren.

Katten worden vaker toegestaan op bed dan honden. Van de katteneigenaren geeft 70% aan het (zeer) eens te zijn met de stelling 'Mijn huisdier mag op bed komen'. Bij de hondeneigenaren is dit 40%.

Tot slot is gevraagd naar de bereidheid van huisdiereigenaren om grote veranderingen aan te brengen in hun leven ten behoeve van het huisdier. Het blijkt dat hondeneigenaren daar toe meer bereid zijn dan katteneigenaren (75% resp. 56%). Als het gaat over de bereidheid om een lening af te sluiten voor het huisdier, lijken hondeneigenaren eerder geneigd dit te willen doen dan katteneigenaren (47% resp. 32%). Daarnaast geeft 79% van de hondeneigenaren en 71% van de katteneigenaren aan dat als hun huisdier uitgebreide behandelingen bij de dierenarts nodig heeft, ze dit dan willen laten doen ongeacht de kosten. Uit de eerdergenoemde studie van Colleen P. Kirk blijkt ook dat hondeneigenaren hoger scoren op het gebied van bereidheid om meer te betalen voor levensreddende operaties, speciale huisdierproducten en medische kosten. De onderzoeksresultaten van HABRI laten zien dat hondeneigenaren over het algemeen meer gebruik maken van preventieve zorg voor hun dier dan katteneigenaren. Een aantal voorbeelden hiervan zijn: het gebruik van middelen tegen vlooien, wormen en teken (anti-parasitica), het laten uitvoeren van een professionele gebitsreiniging en het laten vaccineren van het huisdier.

Als het gaat over de band tussen een eigenaar en zijn hond of kat zijn er verschillen te zien, maar de veronderstelling was wel dat de mens-dierrelatie tussen eigenaar en kat lager zou zijn dan tussen eigenaar en hond. Uit de resultaten van het Trendpanelonderzoek is echter gebleken dat de verschillen tussen hond en kat niet zo groot zijn als werd verwacht. Er is dus (nog) meer onderzoek nodig om de uitspraak ‘Een hond heeft een baas en een kat een dienaar’ te kunnen bevestigen of ontkrachten.