Technologie van de toekomst

In 1996 wist niemand wat een virtuele wereld was. Het grootste computerbedrijf in Nederland zag nog niets in internet en websites. Dat gold ook voor Bill Gates. Nu is technologie niet meer weg te denken uit het dagelijks leven en zijn de ontwikkelingen exponentieel. Thomas Friedman noemt 2007 als keerpunt: het menselijk brein kan de snelheid waarmee technologische ontwikkelingen plaatsvinden, niet langer bijhouden. Welke impact hebben technologische ontwikkelingen op de gezelschapsdierensector?

Data als sleutel tot gezonde dieren

Tijdens de interviews met professionals afkomstig uit verschillende subsectoren (2021) is naar voren gekomen dat big data en artificial intelligence (AI) nog in opkomst zijn binnen de gezelschapsdierensector. Data in deze branche zijn nauwelijks beschikbaar; de sector loopt achter in vergelijking met andere sectoren. Tegelijk geven de professionals aan dat zij verwachten dat de rol van big data en AI in de toekomst belangrijker wordt, onder andere voor het verbeteren van de zorg voor gezelschapsdieren. Tijdens een webinar heeft Dr. Dan O’Neill aangegeven dat AI in de toekomst met data, zoals over de gemiddelde lichaamstemperatuur en respiratie, een ziekte in een vroeg stadium kan herkennen. Vetscience geeft aan dat computers vandaag de dag net zo goed ziekte en pijn kunnen herkennen als artsen - of soms zelfs beter. AI helpt bij het sneller vaststellen van diagnoses, nauwkeuriger behandelen en beter informeren van patiënteigenaren.

Voorbeelden van verzamelen van data in Nederland zijn de PETscan (monitoring van erfelijke aandoeningen) en tien databanken voor registratie van gechipte dieren. De instanties zetten de gegevens van deze 10 databanken uiteindelijk over naar één centrale databank van de overheid. Sommige databases zijn echter niet aangesloten bij een overkoepelende Nederlandse of Europese verwijsdatabase, waardoor zoekproblemen bij vermissingen van dieren kunnen ontstaan.

Een geïnterviewde professional geeft aan dat een databank het mogelijk maakt om ziektebeelden te vergelijken met het verleden en in de toekomst zo kan bijdragen aan het gezond houden van huisdieren. In de toekomst zijn zelfdenkende chips denkbaar waarmee eigenaren de gezondheid van hun dier kunnen monitoren. 

Uit de enquête (2021) blijkt dat bijna 45 procent van de ondervraagde professionals het waarschijnlijk tot zeer waarschijnlijk acht dat big data gegevens van rashonden en -katten inzichtelijk maakt voor 2030. Een vijfde van de respondenten denkt tevens dat dit ook gaat gelden voor kruisingen en overige dieren.

DNA-profiel

Volgens de WUR groeit het aantal gegevens over het menselijk lichaam met hoge snelheid. In 2003 werd voor het eerst DNA van de mens ontleed. Anno 2021 is dit bij miljoenen mensen gedaan. Het is volgens de WUR nog wel een hele uitdaging data te combineren en te exploreren, zodat er meer winst wordt behaald op het gebied van gezondheid. In een podcast vertelt Dr. Katie Lytle dat het DNA-profiel ervoor kan zorgen dat er meer aandacht komt voor erfelijke gezondheidsproblematiek. 

Tijdens de interviews (2021) werd duidelijk dat het DNA-profiel vooral op het gebied van fokken een grote rol kan gaan spelen. Het in kaart brengen van DNA-profielen gaat helpen bij het vaststellen van de erfelijke component van bijvoorbeeld agressief gedrag of degeneratieve ziektes. Uit de resultaten van de enquête blijkt dat 48,7 procent van de respondenten het waarschijnlijk tot zeer waarschijnlijk acht dat tussen 2022 en 2030 het DNA-profiel voor gezondheidsverbetering gaat zorgen bij rashonden en -katten. Dit is een groei in vergelijking met 2020-2022, hier was de score 11 procent. Ook bij kruisingen en overige dieren wordt een stijging verwacht op dit gebied, maar deze is duidelijk minder dan bij rashonden en -katten. Bijna 60 procent acht het onwaarschijnlijk tot zeer onwaarschijnlijk dat dit zal toenemen in de toekomst.

3D, VR en AR

Het gebruik van 3D, virtual reality (VR) en augmented reality (AR) is in opkomst. Trendforce beschrijft dat merken met behulp van VR en AR een authentiekere en gedenkwaardige klantenervaring kunnen creëren. De consumenten kunnen VR en AR gebruiken om producten of diensten uit te proberen zonder dat zij fysiek op de locatie aanwezig hoeven te zijn. Richard van Hooijdonk beschrijft in zijn rapport over de toekomst van de detailhandel dat veel retailers momenteel experimenteren met de mogelijkheden van VR en AR.

Tijdens de interviews is gebleken dat deze vormen van technologie in de gezelschapsdierensector nog geen grote rol spelen. De professionals geven aan dat het grootschalig inzetten van 3D, AR en VR nog lang op zich zal laten wachten. “Een dure of goedkope kwaliteit bij een kussen kun je niet zien via beelden. Dat moet je voelen”, geeft een professional aan. Uit de enquête blijkt dat 35,1 procent van de gezelschapsdierensector het onwaarschijnlijk tot zeer onwaarschijnlijk acht dat deze trend voor 2030 zal gaan toenemen. Uit de enquête blijkt tevens dat het gebruik van AR en VR bij training en verzorging geen belangrijke rol gaat spelen volgens professionals.

Robots

Een belangrijke ontwikkeling op het gebied van technologie, is die van robotisering. Robots hebben hun waarde al bewezen in het efficiënter maken van ketenbeheer, maar de vraag is of deze machines ook de vaardigheden hebben om huisdieren te vervangen. Uit de interviews (2021) blijkt dat instanties verwachten dat robots dit in de toekomst inderdaad kunnen. Robotdieren zijn een aantrekkelijk alternatief voor mensen die geen zorg kunnen bieden aan levende dieren of voor kinderen om te leren omgaan met dieren, zo blijkt uit de interviews. In Japan investeren bedrijven miljarden in het ontwikkelen van robots en zijn er al robotdieren op grote schaal verkrijgbaar.

Sensoren

Een voorbeeld van een trend die technologie met dierenwelzijn verbindt, is de ontwikkeling van sensoren voor gezelschapsdieren. Een eenvoudige oplossing met behulp van een sensor zijn chip-gestuurde voerbakjes, waarmee eigenaren de voerinname per dier kunnen bijhouden en sturen.

Een ander concept is de FitBark: een sensor die de dagelijkse activiteit van honden meet en vergelijkt met gegevens van andere honden. Eigenaren kunnen slaap, calorieverbranding, rusttijd, activiteit en afgelegde afstand monitoren met dit apparaat. Zo is er zelfs een variant, de FitBark GPS, die precies kan aangeven waar de hond zich bevindt. Eigenaren kunnen zogenaamde ‘safe zones’ instellen in de buurt van WiFi-netwerken van adressen waar de hond regelmatig verblijft, zodat de eigenaar eventuele ontsnappingen sneller opmerkt. 

Aeres Hogeschool Dronten is volop bezig met deze nieuwe ontwikkeling; volgens onderzoekers van de hogeschool zal het gebruik van dit type sensoren in de toekomst leiden tot meer data en bewustzijn over het welzijn van huisdieren. De onderzoekers hebben met de FitBark onder andere onder andere de gemiddelde activiteit van honden gemeten tijdens en na de eerste lockdown van de COVID-19 pandemie. Hieruit kwam naar voren dat de activiteit van honden tijdens een strenge lockdown hoger was dan in tijden van versoepelingen. 
Uit de enquête onder professionals (2021) blijkt dat bijna 40 procent van de professionals het enigszins waarschijnlijk acht dat sensoren als de FitBark het mogelijk maken om de gezondheid en het gedrag van huisdieren anno 2030 op grote schaal en volledig op afstand te monitoren.

Telegeneeskunde

COVID-19 heeft ervoor gezorgd dat de veterinaire sector een deel van de werkzaamheden online moest uitvoeren, zoals het uitvoeren van anamneses. De European Federation of Companion Animal Veterinary Associations (FECAVA), schrijft dat de beschikbaarheid en de vraag naar telegeneeskunde groeit. De voordelen van telegeneeskunde zijn onder andere dat het goedkoper is dan fysieke consulten en makkelijk toegankelijk is voor minder mobiele eigenaren. Bovendien is er geen reistijd mee gemoeid is en ervaart het huisdier minder stress.

Tijdens interviews (2021) bleek dat, in vergelijking met de situatie van voor COVID-19, duidelijk meer dierenartspraktijken gebruik maken van telegeneeskunde. Uit de enquête onder professionals (2021) blijkt dat 40,2 procent van de respondenten verwacht dat telegeneeskunde een grote rol gaat spelen in de toekomst. De veterinaire sector geeft vooral aan dat telegeneeskunde in de toekomst niet veel zal toenemen, hiervan acht slechts 20 procent het waarschijnlijk tot zeer waarschijnlijk.