Na de onthulling van de Pet Monitor 2018, was het Trendpanel aanwezig bij een ledenbijeenkomst van de Nederlandse Voedingsindustrie Gezelschapsdieren (NVG). Na diverse brainstormsessies met verschillende aanwezige ondernemers, kwam de wens naar voren om meer inzicht te krijgen in de huisdiereigenaar. De focus lag hierbij op de motieven voor en de voordelen en nadelen van het hebben van huisdieren. 

Tijdens de vergadering voor alle aangesloten leden van Trendpanel Gezelschapsdieren in december 2018, werd het onderwerp verder uitgediept. Vervolgens zijn 24 consumenteninterviews afgenomen, waarna de definitieve enquête is opgesteld. Op 15 maart 2019 is de enquête gepubliceerd via bedrijven aangesloten bij Trendpanel Gezelschapsdieren en via diverse sociale media kanalen. Op 1 april 2019 is de enquête gesloten met een totaal van 4.578 respondenten, verdeeld over diverse huisdiersoorten. Na analyse met behulp van SPSS zijn de eerste resultaten gepresenteerd op de jaarlijkse ledenbijeenkomst van het Trendpanel op Animal Event. De figuren tonen de socio-demografische kenmerken van de respondenten. Verspreiding van de enquête via social media kanalen van studenten heeft waarschijnlijk gezorgd voor een hogere respons uit de leeftijdscategorie 21-30 jaar (27%) dan CBS aangeeft (13%). Dit kan de resultaten hebben beïnvloed.

Wie is de huisdiereigenaar?

In de Nederlandse samenleving heeft 49% van de huishoudens een huisdier. Wat zijn de drijfveren van eigenaren als het gaat om hun huisdier? Welke keuzes worden gemaakt omtrent de aanschaf en wat ervaren eigenaren als voordelen, nadelen en problemen? Hoe denken huisdiereigenaren over de informatievoorziening en de term duurzaamheid? 

Aanschaf van huisdieren

Huisdiereigenaren hebben verschillende redenen om een huisdier aan te schaffen. Vrijwel alle huisdiereigenaren (van honden, katten, vogels, aquariumvissen, knaagdieren, konijnen en herpeten) geven aan hun huisdier te hebben aangeschaft voor gezelschap, met uitzondering van de vijvervis. Gemiddeld 49% van de eigenaren noemt, bij alle diersoorten, ook de term hobby. Per diersoort zijn ook een aantal specifieke redenen genoemd, namelijk beweging en gezondheid bij hond (48%), tweede kans geven bij kat (31%) en esthetische waarde bij vijvervis (33%). 
Daarnaast is aan huisdiereigenaren gevraagd waar ze zich hebben georiënteerd bij de aanschaf van hun huisdier. Bij vogels en honden wordt met name Marktplaats genoemd (27% en 31%), bij katten kennissen of familie (31%) en bij konijnen en knaagdieren de dierenwinkel (27% en 32%). 
De plek waar de dieren worden aangeboden is niet altijd de plaats waard ze daadwerkelijk worden aangeschaft. Zo worden honden met name aangeschaft bij fokkers (44%), katten bij particulieren (29%) en vogels bij kwekers (29%).

Bij aanschaf van een dier wordt gelet op diverse criteria. Gemiddeld 43% geeft aan te letten op de gezondheid van het dier. Ook het ras of de soort en het uiterlijk worden bij huisdieren genoemd. Bij hond en kat wordt ook het karakter meerdere malen genoemd (76%; 56%) (Trendpanel Gezelschapsdieren: Enquête, 2019).

Voor- en nadelen 

Bij het houden van huisdieren worden er verschillende voor- en nadelen genoemd door de eigenaren. Voordelen die eigenaren bij het houden van een hond, kat, vogel, konijn en knaagdier ervaren, zijn: gezelschap, het gelukkiger zijn/emotioneel beter voelen en het communiceren met het dier. De voordelen die ervaren worden bij de overige diersoorten (vijver- en aquariumvis en herpeet) zijn: gezelschap, minder stress en het gelukkiger zijn/emotioneel beter voelen. 

De meest genoemde nadelen van huisdieren verschillen per diersoort. Gemiddeld 42% van de eigenaren geeft bij vrijwel alle diersoorten, met uitzondering van de vissen, aan dat het nodig hebben van een oppas een nadeel is. Ook het opruimen van rommel en poep wordt als nadeel gezien. Nadelen die specifiek voor een diersoort genoemd worden, zijn voor de hond gedragsproblemen (12%), voor de kat het beschadigen van het interieur (26%), voor de vogel geluidsoverlast (24%) en voor knaagdieren de stank (23%).

Problemen

Naast het ervaren van voor- en nadelen kunnen eigenaren ook specifieke welzijnsproblemen ervaren bij hun dier. Daarbij is uitgegaan van de aspecten van Welfare Quality (voeding, gezondheid, gedrag en huisvesting) en fokkerij. Honden- en katteneigenaren geven aan soms problemen te ervaren met de gezondheid van hun dier (55%; 50%). Naast gezondheidsproblemen ervaart 49% wel eens gedragsproblemen bij hun hond. Dit wijkt af van de 12% die bij nadelen is genoemd. Van de katteneigenaren geeft 48% aan nooit gedragsproblemen te ervaren. Dit is interessant aangezien 26% van de eigenaren wel ‘het beschadigen van het interieur’ als nadeel ervaren. De eigenaren van de overige diersoorten geven aan vrijwel nooit problemen te ervaren bij hun dieren.

Aanschaf producten

Bij het houden van huisdieren hoort ook het aanschaffen van producten. Hierbij geven huisdiereigenaren aan te letten op verschillende aspecten, zoals de kwaliteit van voeding en andere producten (97%; 92%). 
Bij producten moet worden gedacht aan accessoires, manden enzovoorts. Ook de prijs van voeding en producten is een belangrijk aspect bij aankoop (64% en 78%). Meer dan de helft van de huisdiereigenaren geeft aan niet te letten op de duurzaamheid van de verpakkingen (56%).

Informatievoorziening

De informatie over het huisdier wordt door de eigenaren via verschillende bronnen gezocht. Deze bronnen zijn weergegeven in de grafiek ‘Zoeken naar en de betrouwbaarheid van informatie’. De bronnen die het meest worden geraadpleegd zijn de online zoekmachines/websites en de dierenartsen. Dit zegt niets over de frequentie waarmee betrouwbare bronnen worden geraadpleegd of hoe betrouwbaar de huisdiereigenaar de bronnen vinden.

Ruim 80% van de huisdiereigenaren geeft aan de dierenarts betrouwbaar te vinden. Van alle huisdiereigenaren geeft 64% aan deze bron daadwerkelijk te raadplegen voor informatie. Daartegenover staan de online zoekmachines/ websites die door ruim 70% van de huisdiereigenaren worden geraadpleegd. 34% van de huisdiereigenaren vindt deze bron betrouwbaar. Bij de dierenwinkel valt het op dat er weinig verschil is tussen het percentage dat daar informatie zoekt (26,3%) en de informatie van deze bron betrouwbaar vindt (25,9%).